مرتضى مطهري

100

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

دو دوا ممكن است يكى از آنها براى ريشه كن كردن مرض قاطعتر و سريعتر باشد ولى همان او اثر سوئى روى يكى از اعضاى رئيسه بگذارد . باز عمل را با اثر و اثرِ اثر اگر در نظر بگيريم باز ممكن است براى مرتبه دوم حساب به هم بخورد . همين طور شعاع عمل هر چه پيش برود ممكن است حسابها عوض بشود . از اين نظر خير و شر و نافع و مضر و فيروزى و شكست براى انسان نسبى است . گاهى يك فيروزى عين شكست است چون بدبختى در جلو دارد و يك شكست عين پيروزى است چون منتهى مىشود به پيروزى يعنى شعاعى كه از آن عمل كشيده شده ، به سوى يك پيروزى كشيده شده . پيروزى مطلق آن است كه شعاع عمل در بىنهايت به حسب زمان ( نه به حسب عدد عمل و عكسالعمل ) يعنى آنجا كه ديگر نوع عمل و سنخ عكسالعمل يك روش ثابت و قطعى به خود مىگيرد ، ديگر تلخ و شيرين با هم و دنبال هم نيست ، ديگر تلخ سبب شيرين و شيرين سبب تلخ نمىگردد [ پيروزى باشد . ] آنجا ديگر دار امتياز و جدايى است ، حسابها تصفيه و قطعى مىشود . آنجا ديگر نعمت به صورت بلا و بلا به صورت نعمت نيست . آنجا ديگر اين طور نيست كه مولوى در وصف دنيا گفته است ( ص 635 س 25 ) : ضد اندر ضد پنهان مندرج آتش اندر آب سوزان مندمج ميوه شيرين نهان در شاخ برگ زندگى جاودان در زير مرگ درج در خوفى هزاران ايمنى در سواد چشم چندان روشنى در عدم پنهان شده موجودىاى در سرشت ساجدى مسجودىاى به هر حال دنيا عاجله و اولى است و آخرت عقبى و آخرت است . و به همان مقدمه اى كه گفته شد كه هيچ عملى از ماقبل و مابعد خود جدا نيست ، در امتداد آنهاست و به آنها متصل است ، آخرت نيز